admin
Evrenin Bebeklik Çağına Ait Devasa Bir Yapı
Hindistan bilim dünyası, astrofizik alanında tarihe geçecek, evrenin oluşumuna (kozmoloji) dair bildiğimiz pek çok teoriyi yeniden yazdırabilecek devasa ve büyüleyici bir keşfe imza attı. Hintli parlak astronom Dr. Ronaldo Laishram’ın baş araştırmacı olarak öncülük ettiği ve ABD, Japonya ve Avrupa’dan saygın bilim insanlarının da yer aldığı uluslararası bir astronomi ekibi, evrenin çok derinliklerinde (deep space) akıl almaz büyüklükte antik bir galaksi yapısı keşfetti. Dünyanın en prestijli hakemli bilim dergilerinden “The Astrophysical Journal Letters”ta kapak konusu olarak yayımlanan bu keşif, küresel bilim camiasında büyük bir heyecan yarattı.
Büyük Patlama’dan (Big Bang) Sadece 1.2 Milyar Yıl Sonra
Işığın hızıyla uzayın derinliklerine bakmanın aslında zamanda geriye bakmak olduğu gerçeğinden hareket eden ekip, Şili’deki ALMA radyo teleskobu (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) ve James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) ortak verilerini kullanarak bu muazzam keşfi gerçekleştirdi. Tespit edilen bu devasa galaksi yığınının (galaxy cluster), günümüzden tam 12.6 milyar yıl öncesine, yani Büyük Patlama’dan (Big Bang) sadece 1.2 milyar yıl sonrasına, evrenin henüz “bebeklik çağına” (Cosmic Dawn) ait olduğu kanıtlandı. Bu kadar genç bir evrende bu kadar devasa, organize ve karmaşık bir galaksi kümesinin nasıl oluştuğu sorusu, astrofizikçileri hayrete düşürdü.
İsmini Manipur’un Kutsal Gölünden Aldı: “Loktak Öncül Kümesi”
Keşfi yapan baş araştırmacı Dr. Ronaldo Laishram, Hindistan’ın kuzeydoğusundaki Manipur eyaletinde doğup büyümüş bir bilim insanı. Evrenin bu en eski ve gizemli yapılarına bir isim verme hakkı kazanan Dr. Laishram, doğduğu topraklara olan vefasını göstererek bu devasa kozmik ağa (cosmic web), Manipur’un dünyaca ünlü, yüzen adalarıyla bilinen tatlı su gölünden esinlenerek “Loktak Öncül Kümesi” (Loktak Protocluster) adını verdi. Bu isimlendirme, Hindistan astronomisi ve kültürel mirasının uluslararası bilim literatürüne altın harflerle kazınması anlamına geliyor.
Karanlık Madde (Dark Matter) ve Yıldız Doğum Evleri
Loktak Öncül Kümesi, sadece sıradan galaksilerden değil, evrenin iskeletini oluşturan görünmez “Karanlık Madde” (Dark Matter) halelerinin çekim gücüyle birbirine bağlanmış düzinelerce aktif galaksiden oluşuyor. Ekibin spektroskopik analizlerine göre, bu kümenin içindeki galaksilerde yıldız oluşum hızı (starburst activity) Samanyolu galaksimizden (Milky Way) yüzlerce kat daha fazla; adeta kozmik bir yıldız fabrikası (stellar nursery) gibi çalışıyorlar. Dr. Laishram ve ekibinin bu devasa buluşu, günümüzdeki dev galaksi kümelerinin (Coma veya Virgo kümeleri gibi) milyarlarca yıl önce nasıl bir araya gelmeye başladığına dair en net ve kanıtlanmış “fosil” örneklerinden birini sunuyor.
