Sigaraya ve Elektronik Tehlikeye (Vape) Karşı Tek Yürek
Her yıl 31 Mayıs’ta Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) öncülüğünde küresel çapta kutlanan “Dünya Tütünsüz Günü” (World No Tobacco Day), bu yıl Hindistan genelinde benzeri görülmemiş büyüklükte bir ulusal farkındalık kampanyasına ve adeta bir sağlık seferberliğine dönüştü. Dünyanın en büyük ikinci tütün tüketicisi olan (sigara, bidi ve çiğneme tütünü dahil) Hindistan’da, Sağlık Bakanlığı, sivil toplum kuruluşları ve eğitim kurumları omuz omuza vererek yüz binlerce kişinin katıldığı yürüyüşler, seminerler ve sokak tiyatroları (nukkad natak) düzenledi. Bu yılki kampanyanın ana hedef kitlesi ise kesinlikle gençlerdi.
Elektronik Sigara (Vape) ve Nikotin Tuzağına Dikkat
Eğitim kurumlarında ve üniversite kampüslerinde düzenlenen etkinliklerin odak noktası, geleneksel sigaralardan ziyade son yıllarda gençler arasında salgın (epidemic) gibi yayılan “Elektronik Sigara” (E-cigarettes/Vape) tehlikesi oldu. Hükümetin e-sigara satışını ve ithalatını tamamen yasaklamış olmasına rağmen, karaborsa üzerinden gençlerin bu zehre ulaşabildiği biliniyor. Uzman doktorlar, e-sigaraların “zararsız bir su buharı veya meyve aroması” olmadığını, aksine çok yüksek dozda bağımlılık yapıcı nikotin ve ağır metaller içererek akciğerleri kalıcı olarak (EVALI hastalığı) tahrip ettiğini gençlere anlattı.
“Bizim Akciğerlerimiz, Tütün Endüstrisinin Kârından Değerlidir”
Kampanya kapsamında gençler, kendi hazırladıkları dövizler ve pankartlarla büyük şehirlerin meydanlarında yürüyüşler gerçekleştirdi. “Sağlığı Seç, Vapingi Değil” (Choose Health, Not Vaping) ve “Akciğerlerimiz Temiz Havayı Hak Ediyor” sloganlarıyla yürüyen aktivistler, çok uluslu tütün şirketlerinin özellikle gençleri ve çocukları hedef alan agresif, renkli ve cezbedici pazarlama taktiklerini protesto etti. Sağlık Bakanlığı, tütün bağımlılığından kurtulmak isteyenler için ülke çapında ücretsiz hizmet veren “Ulusal Bırakma Hattı”nın (National Quitline) kapasitesini artırdığını ve devlet hastanelerinde ücretsiz psikolojik destek kliniklerinin (cessation clinics) sayısını çoğalttığını duyurdu.
Ekonomik ve Sosyal Yıkım: Tütünün Gizli Faturası
Sempozyumlarda sadece sağlık değil, tütün kullanımının ülkeye verdiği devasa ekonomik zarar da masaya yatırıldı. Hindistan’da her yıl yaklaşık 1.3 milyon insanın tütün kullanımına bağlı (kanser, kalp hastalıkları, KOAH) sebeplerden hayatını kaybettiği ve bu hastalıkların tedavisinin sağlık sistemine ve aile bütçelerine milyarlarca dolarlık ağır bir yük (economic burden) getirdiği vurgulandı. Ünlüler (Bollywood yıldızları ve sporcular) de sosyal medya hesaplarından “Tütüne Hayır” videoları paylaşarak milyonlarca hayranlarına tütünü bırakma çağrısında bulundu. Hükümetin önümüzdeki dönemde tütün ürünlerindeki vergileri daha da artırması ve kamusal alanlardaki içme yasaklarını daha katı uygulaması bekleniyor.